• Home
  • /
  • Blog
  • /
  • Biologia w liceum zakres podstawowy
Plansze z biologii liceum

Sposób na skuteczne i ciekawe lekcje biologii w nowym liceum

Jestem wieloletnim nauczycielem biologii, bez przerwy pracującym w szkole, przy tzw. tablicy. Można powiedzieć, że doświadczyłem na własnej skórze wprowadzenia wielu zmian w systemie edukacji, w tym dwóch największych chyba reform, które miałem przyjemność (tak było w przypadku wprowadzania gimnazjum) lub obowiązek (tak było przy drugiej i obecnej reformie w Liceum) wdrażać.
Od wielu lat z ciekawości, ale i z konieczności, poszukiwałem rozwiązań dydaktycznych, dzięki którym mógłbym przygotować atrakcyjne lekcje i jednocześnie usprawnić moją pracę jako nauczyciela. Ostatnia reforma i jej ambitne (sic) założenia tylko spotęgowały potrzebę znalezienie systemowego rozwiązania, które pozwoliłoby mi rzetelnie przekazywać wiedzę w zreformowanej szkole.

Cenny czas

W przypadku nauczycieli biologii w nowym, 4-letnim liceum (a sądzę, że także i innych przedmiotów przyrodniczych) podstawową trudnością, można by rzec wręcz wyzwaniem, staje się czas (lekcyjny), który w tzw. siatce godzin stale ograniczano. Za kuriozum uważam choćby to, że zmuszeni jesteśmy uczyć biologii w wymiarze 1 godziny tygodniowo (w praktyce często „wychodzi” 1h/2tygodnie). Dotyczyło to już biologii w wygaszonych gimnazjach i liceach ogólnokształcących (zakres podstawowy). Podobnie jest obecnie, tj. w 4-letnim liceum (po szkole podstawowej), gdzie właśnie uczę.

Jeśli uświadomimy sobie, że w czasie 45 minut, zgodnie z procedurami „procesu dydaktycznego” mam załatwić sprawy porządkowe (obecność, zapis tematu), ogarnąć tzw. krnąbrnych, sprawdzić obiektywnie wiedzę i umiejętności (!) oraz przeprowadzić lekcję metodami aktywizującymi (a jakże …), a potem omawiane zagadnienia utrwalić i podsumować to… już na wstępie czuję, że w żadnym wypadku to się udać nie może. W tym miejscu dodam, że ambitni autorzy programu nauczania biologii nie tylko poszerzyli zakres materiału, ale także zasadniczo zmienili jego tradycyjny układ. Zmiana porządku poznawania tajników życia, choć bardzo ciekawa i sensowna(!) polega na rozpoczęciu nauczania biologii od biochemii, czyli zagadnień niezwykle trudnych zwłaszcza, że materiał realizuje się tu bez korelacji z chemią, o fizyce nie wspomnę. Nieciekawy obraz sytuacji dodatkowo pogarsza to, że niektórzy absolwenci 8-letniej szkoły podstawowej nie skończyli chemii organicznej, bo po prostu zabrakło na to czasu!!!

Stąd w szkołach zamiast spokojnej, opartej na wielowątkowym wykorzystaniu sprawdzonych w praktyce metod nauczania-uczenia się dominują „techniki galopu edukacyjnego” (szybki przekaz) i 3xZ [zakuć – zaliczyć test (na pytanie/rozmowę brak czasu, bo mamy tylko 1h/tydz.) – zapomnieć (siłą rzeczy)].

Wsparcie dydaktyczne

Aby choć w niewielkim stopniu zminimalizować wszechogarniający uczniów i nauczycieli (ich także!!!) stres związany ze wspomnianym „galopem”, należy zwiększyć efektywność nauczania przez zastosowanie nowych rozwiązań dydaktycznych.

Z olbrzymią pomocą dla nauczyciela biologii w liceum (ale również i technikum) przychodzą materiały Oficyny Multimedialnej Teraz Wiedza, szczególnie prezentacje multimedialne do klasy 1. nowego liceum i technikum, zarówno z zakresu podstawowego, jak i rozszerzonego (obecnie dostępne są już prezentacje do kilku działów z klasy 2. z zakresu rozszerzonego). Materiały dostępne na platformie dla nauczyciela zostały opracowane przez zespół doświadczonych nauczycieli-dydaktyków, którego filarem jest Waldemar Lewiński, autor swego czasu najpopularniejszych podręczników biologii oraz książek pomocniczych dla kandydatów na studia medyczne i przyrodnicze. Na podręcznikach tego zespołu wychowały się pokolenia uczniów. Co więcej, nawet dzisiaj te książki są wysoko cenione i poszukiwane przez wielu uczniów, którzy chcą osiągnąć wysoki wyniki na maturze z biologii.

Na platformie dla nauczyciela znajdziemy filmy z omówieniem poszczególnych zagadnień, posegregowane tematycznie zadania maturalne oraz testy sprawdzające. Ale to, co jest niewątpliwie najbardziej pomocne dla nauczyciela w zreformowanym liceum (technikum), to prezentacje multimedialne. Obecnie jest ich 84. Łącznie zawierają ponad 1400 slajdów. Aby korzystać z materiałów dostępnych na platformie Teraz Wiedza, wystarczy mieć w sali lekcyjnej połączenie z internetem, projektor lub tablicę multimedialną. Osobiście dysponuję takim zestawem i myślę, że większość nauczycieli również. Pozwolę sobie zatem podzielić się moim uwagi na temat wykorzystania m.in. prezentacji multimedialnych na moich lekcjach.

 

Prezentacje z biologii Oficyny Multimedialnej Teraz Wiedza – moje spostrzeżenia

Plansze/prezentacje wykorzystuję w uczeniu biologii w LO w zakresie podstawowym, gdzie dysponuję oczywiście 1 godziną tygodniowo. Tak się składa, że ucząc w tym roku we wtorki i środy omijają mnie wszelkie uroczystości i święta – krótko mówiąc lekcje mi nie przepadają, czyli faktycznie mam 1 godzinę tygodniowo!

1.

Wszystkie zagadnienia zostały opracowane zgodnie z podstawą programową! Warto zapoznać się ze spisami prezentacji, które są dostępne w plikach do wydruku na platformie. Przeglądając te listy bardzo szybko zauważymy, że korzystając z prezentacji możemy zaoszczędzić sporo czasu potrzebnego do przygotowania ciekawej lekcji.

2.

Każde zagadnienie rozpoczyna się wprowadzeniem, po czym krok po kroku omawiane są poszczególne jego składowe. Na koniec znajdziemy slajd z krótki podsumowaniem. Dzięki takiemu układowi nauczyciel może bardzo łatwo dopasować prezentację do swojej narracji lub wesprzeć pracę własną uczniów. Ponadto, wspaniała oprawa graficzna usprawnia przekazywanie wiadomości i przyciąga uwagę uczniów. Lekcje stają się dla uczniów bardziej atrakcyjne i zrozumiałe. A nauczyciel nie musi już się męczyć z rysowaniem schematów czy innych grafik, jak to było kiedyś.

 

Ważnym elementem jest również to, że dzięki przejrzystym slajdom uczniowie mogą łatwiej sporządzać efektywne notatki.

3.

Korzystanie z materiałów na platformie jest bardzo proste. Dysponując szybkim łączem internetowym dostęp do prezentacji jest ekspresowy. Rozwijane menu pozwala dotrzeć do określonego zagadnienia, a belka nawigacji poza włączeniem kursora pozwala sprawnie wyświetlać kolejne fazy w obrębie lekcji lub slajdu.

Ponadto, korzystając z bezprzewodowej myszki oraz dzięki możliwości włączenia „świetlnego kursora”, można bez żadnych przeszkód, praktycznie z każdego miejsca w klasie, analizować wyświetlany slajd oraz szczegóły na nim zamieszczone.

Kończąc…

Liczę, że po dłuższym, a nade wszystko bardziej systematycznym wykorzystaniu, będę mógł szerzej przedstawić kolejne uwagi związane z możliwościami edukacyjnymi, które tkwią w tak opracowanych prezentacjach.
Mając na uwadze, że dla administracji szkolnej kończy się rok finansowy, a z doświadczenia wiem, że często trzeba „na szybko wydać niewykorzystaną kasę” zachęcam Koleżanki i Kolegów do zainteresowania się tymi materiałami.

Jan Prokop – LO w Bogorii

 

Aby przekonać się, jak wygląda nasza platforma i jak się pracuje z naszymi materiałami na lekcjach, zachęcamy do skorzystania z okresu próbnego. W tym celu prosimy o kontakt przez formularz kontaktowy lub bezpośrednio na maila: kontakt[at]teraznauczyciel.pl

Skomentuj

Back to top
Close Offcanvas Sidebar